Zakura ile Zcash’te 50 Bin TPS Hedefine İlk Adım

Zakura, Zcash ağını küresel ödeme ağları ölçeğine taşımayı amaçlayan teknik planın canlıya alınan ilk parçası oldu. Sürüm 1.0.0 ile yayımlanan yeni tam düğüm yazılımı, eski verileri budayarak depolama ihtiyacını azaltıyor, hızlı eşitleme sağlıyor ve kullanım ömrü 18 Temmuz’da sona erecek zcashd istemcisiyle uyumluluk sunuyor. Hedef, Zcash’in gizlilik ve bağımsız doğrulama özelliklerini korurken Visa ile Mastercard’ın saniyede 50 bini aşan işlem kapasitesine yaklaşmak.

Zakura, Zcash Foundation’dan bağımsız biçimde Sean Bowe ile Dev Ojha tarafından geliştiriliyor. Zcash’in sıfır bilgi kriptografisinin kurucu üyelerinden olan Bowe, Project Tachyon üzerinde çalışırken; Osmosis’in kurucu ortaklarından Ojha ise bugün Valar Group’u yönetiyor. İki ekibin finansmanı bir şirketten veya vakıftan değil, özel ZEC bağışlarından sağlanıyor. Yazılım, Zcash Foundation’ın düğüm yazılımı Zebra’nın çatallanmış ve yeniden geliştirilmiş bir sürümü niteliğinde.

Zakura, Zcash düğümlerinde hızlı kurulum ve zcashd uyumluluğu sağlıyor

Tam düğüm, bu örnekte Zcash defterinin bütün kopyasını tutan ve her işlemi ağ kurallarına göre bağımsız olarak denetleyen yazılımdır. Tüm düğümlerin uyguladığı mutabakat kuralları, hangi blok ve işlemlerin geçerli kabul edileceğini belirler. Bir düğüm farklı kuralları izlerse ağın geri kalanından ayrılarak başka bir zinciri takip etmeye başlar.

Zakura’nın budama özelliği, düğümün artık ihtiyaç duymadığı eski blokzincir verilerini silerek disk kullanımını önemli ölçüde düşürüyor. Ekip, eski kayıtları çıkarılmış yaklaşık 11 GB büyüklüğünde hazır zincir kopyaları yayımlıyor. Böylece yeni bir düğüm, blokları tek tek diğer düğümlerden çekmek yerine bu anlık görüntüyü indirebiliyor. Ekibin verdiği ölçüme göre bu yöntem, sıfırdan çalışan düğüme geçişi iki dakikanın altına indiriyor ve 680 kat hızlanma sağlıyor.

Yazılımdaki uyumluluk modu, orijinal istemci zcashd’nin arayüzünü yeniden üretiyor. Bu sayede zcashd’ye göre hazırlanmış cüzdanların ve borsa entegrasyonlarının, 18 Temmuz’daki kullanım ömrü sonrasına rağmen mevcut çalışma biçimlerini koruması amaçlanıyor.

Zcash’te 50 bin TPS hedefi için Tachyon ve PIR çalışmaları

Sean Bowe ve Dev Ojha’nın ekipleri, saniyede 50 binin üzerindeki işlem sayısını hedef için taban seviye olarak görüyor. Mevcut Zcash kriptografisiyle bu hacme ulaşılması durumunda bir düğümün saniyede 500 MB’tan fazla veriyi alıp doğrulaması gerekecek. Bunun nedeni, her gizli işlemin büyük boyutlu bir kanıt taşıması. Bu miktar, kesintisiz şekilde her 10 saniyede yaklaşık bir DVD dolusu verinin düğüme ulaşmasına karşılık geliyor; mevcut Zcash yazılımları bu seviyede çalışmıyor.

Bowe’un Project Tachyon çalışması, binlerce kanıtın geçerliliğini tek bir kanıtla doğrulayabilen özyinelemeli kanıtlara odaklanıyor. Böylece düğümün binlerce ayrı kanıt yerine tek kanıtı kontrol etmesi planlanıyor. Ekip, bunun mutabakat verisi gereksinimini saniyede 100 MB ile 500 MB aralığına çekebileceğini ve dikkatli mühendislikle teknik olarak erişilebilir bir düzey oluşturacağını savunuyor.

Cüzdanlar ise farklı bir darboğazla karşılaşıyor. Zcash, işlemin alıcısını gizlediği için bir cüzdan, sunucuya hangi işlemlerin kendisine ait olduğunu sorarken kimliğini açığa çıkaramaz. Bu nedenle cüzdan tüm veriyi indirip her kaydı test ediyor; mevcut yazılımlar yaklaşık saniyede bir işlem seviyesinde kalıyor. Valar Group, sunucunun hangi kayıtların talep edildiğini öğrenmeden cüzdanın kendi verisini almasını sağlayacak özel bilgi getirme (PIR) teknikleri geliştiriyor.

Ironwood yükseltmesi Orchard havuzundaki arz riskini sınırlamayı hedefliyor

Zakura, ana ağda 28 Temmuz’da yaklaşık Doğu Saatiyle 08.00’de, 3.428.143 numaralı blokta etkinleşmesi planlanan Ironwood ya da resmi adıyla NU6.3 yükseltmesini ilk sürümünden itibaren destekliyor. Bowe, 10 Temmuz’da büyük kuruluşların bu blok yüksekliği üzerinde uzlaştığını; borsalar ve cüzdan sağlayıcılarının hazırlık süresi istemesi üzerine takvimin ilk plandan bir hafta sonraya alındığını söyledi.

Ironwood’un odağında Orchard korumalı havuzunda tespit edilen güvenlik açığı bulunuyor. Shielded Labs araştırmacısı Taylor Hornby, 29 Mayıs’ta Orchard’ın kanıt devresinde, saldırganın zincir üzerinde iz bırakmadan sahte ZEC üretmesine imkân verebilecek bir sağlamlık hatası buldu. Açık, Orchard’ın Mayıs 2022’de devreye girmesinden beri aktifti. Geliştiriciler Orchard’ı 2 Haziran’da tamamlanan acil müdahaleyle devre dışı bıraktı; ardından düzeltilmiş devreyi 3 Haziran’da 3.364.600 numaralı blokta gerçekleşen NU6.2 hard fork ile yeniden etkinleştirdi.

Sıfır bilgi kanıtları, doğrulama dışında işlem ayrıntısı göstermediğinden, Orchard işlemlerindeki hareketlerden sahte ZEC oluşturulup oluşturulmadığı zincir üzerinden kanıtlanamıyor. Ironwood, havuzun giriş ve çıkışına bir “turnike” sınırı koyarak bunu ele alıyor. Korumalı havuzlara giriş ve bu havuzlardan çıkıştaki ZEC miktarları açık olduğundan, Orchard yeni yatırımlara kapatılıyor ve turnike tek çıkış noktası haline geliyor. Böylece gerçek bakiyeler zaman içinde çıkabilirken, içeride bulunabilecek sahte paraların dolaşımdaki arza tamamen katılması engellenmeye çalışılıyor.

Zakura ayrıca yeni çıkarılan blokların ağdaki tüm düğümlere hızla ulaştırılması için deneysel bir yayılım sistemi içeriyor. Varsayılan olarak kapalı gelen bu katman, her bloğu tüm düğümlere yarım saniyenin altında iletmeyi hedefliyor. Hızlı blok yayılımı, yüksek hacimli kanıt doğrulaması ve cüzdan trafiğinin ağda işlevsel hale gelmesi için temel unsurlardan biri olarak konumlanıyor.