8 ülkeden Mescid-i Aksa baskınlarına ortak kınama

Türkiye’nin de bulunduğu 8 ülkenin dışişleri bakanları, Mescid-i Aksa baskınları ve Harem-i Şerif’teki uygulamalara ilişkin ortak açıklama yayımladı. Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları; İsrail’in yol açtığı gerilimi en güçlü ifadelerle kınadı.

Ortak açıklamada, aşırılıkçı İsrailli bakanların öncülüğünde, İsrail güvenlik güçlerinin koruması altında yerleşimcilerin Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif’e yönelik kitlesel baskınlarının sürdüğü belirtildi. Bakanlar ayrıca kutsal alanın avlusunda İsrail bayrağı açılmasını, İsrail polisinin iki çadır kurmasını ve diğer tahrik edici eylemleri de kınadı.

Mescid-i Aksa baskınları için uluslararası hukuk vurgusu

8 ülkenin dışişleri bakanları, bu eylemleri provokatif ve kabul edilemez olarak niteledi. Açıklamaya göre söz konusu uygulamalar; uluslararası hukuka, ilgili Birleşmiş Milletler kararlarına ve işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan kutsal mekanların tarihi ve hukuki statükosuna aykırılık teşkil ediyor.

İsrailli aşırılıkçı bakanlar ile grupların gerçekleştirdiği yasa dışı tahrikler, baskın çağrıları ve şiddet eylemleri de ortak açıklamanın kınadığı başlıklar arasında yer aldı. Bakanlar, bu adımların nefret ile aşırılıkçılığı artırdığı ve iki devletli çözüme dayalı adil, kalıcı barış çabalarını aksattığı uyarısında bulundu.

Açıklamada, Kudüs Eski Şehri’ne ve buradaki ibadet alanlarına girişte uygulanan kısıtlamalara da dikkat çekildi. Eski Şehir’deki diğer ibadet yerlerine yönelik ayrımcı ve keyfi erişim engellerinin, uluslararası insancıl hukuk dahil uluslararası hukuku ihlal ettiği; aynı zamanda tarihi ve hukuki statükoyu değiştirmeye dönük hukuka aykırı girişimler olduğu ifade edildi.

Kudüs’ün statüsü ve Haşimi hamiliği

Dışişleri bakanları, İsrail’in işgal altındaki Kudüs ile kentteki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlar üzerinde herhangi bir egemenliği bulunmadığını vurguladı. Ortak açıklamada İsrail, işgalci güç olarak tanımlanırken; Doğu Kudüs’ün tarihi, hukuki ve demografik yapısını değiştirmeyi hedeflediği belirtilen sistematik ihlal ve uygulamalar kınandı. Bu uygulamaların, Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarının kutsiyetini ve statüsünü zayıflatmayı amaçladığı kaydedildi.

Bakanlar, Kudüs’ün ve kentteki Müslüman-Hristiyan kutsal alanların tarihi ve hukuki statüsünü değiştirmeye yönelik her türlü girişimi kesin biçimde reddettiklerini yineledi. Açıklamada, statükonun korunmasında tarihi Haşimi hamiliğinin özel rolü de tanındı.

144 dönümlük Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif alanının yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet mekanı olduğu vurgulandı. Ürdün Evkaf ve İslami İşler Bakanlığına bağlı Kudüs Evkaf ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesinin, alanın idaresi ve girişlerin düzenlenmesinde münhasır yetkili tek hukuki merci olduğu da tekrar belirtildi.

İsrail’e kısıtlamaları kaldırma çağrısı

Ortak açıklamada İsrail’e, Kudüs Eski Şehri’ne erişim üzerindeki kısıtlamaları derhal kaldırması ve Müslümanların Mescid-i Aksa’ya ulaşmasını engelleyen uygulamaları sona erdirmesi çağrısı yapıldı. Uluslararası toplum ise İsrail’i, Kudüs’teki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlara yönelik ihlallerini, yasa dışı uygulamalarını ve bu alanların dokunulmazlığını ihlal eden eylemlerini bitirmeye zorlayacak kararlı bir tutum almaya davet edildi.

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in, polis koruması ve fanatik Yahudilerin eşliğinde işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan Mescid-i Aksa’ya yeniden baskın düzenlediği belirtildi.