Bitcoin ve ABD Tüketimi: Ucuz Benzin Etkisi Öne Çıktı

Bitcoin ve ABD tüketimi verileri, haziranda enerji fiyatlarının ekonomik göstergeler üzerindeki belirleyici etkisini ortaya koydu. ABD’de manşet enflasyonun aylık %0,4 gerilemesi ve yıllık oranın %3,5’e inmesinin ardından Bitcoin yaklaşık 64.700 dolara yükseldi. Ancak hazirandaki düşüşün tamamı daha ucuz enerjiden kaynaklandı; enerji hariç çekirdek enflasyon aylık bazda değişmedi ve yıllık %2,6 seviyesinde kaldı.

Bu görünüm, tüketicilerin daha fazla ürün satın alıp almadığı ile aynı ürünler için daha yüksek fiyat ödeyip ödemediği arasındaki farkı öne çıkardı. Perakende satışlar cari dolar cinsinden açıklandığından enflasyondan arındırılmıyor. Bu nedenle fiyatlardaki artış, satın alınan mal miktarı değişmese bile satış değerini yükseltebiliyor. İthalat fiyatları ise ticaret akımlarını ölçmek amacıyla gümrük vergileri ve tarifeleri kapsamıyor; bu da ithal ürünlerin mağaza raflarına ulaşan nihai maliyet baskısını bu veride görünmez kılıyor.

Bitcoin ve ABD tüketimi için haziran perakende satışları

Census Bureau’nun perşembe sabahı yayımladığı haziran perakende satışları, aylık %0,2 artış gösterdi. İlk bakışta zayıf görünen bu artışta ana etken benzin istasyonlarındaki gerilemeydi. Ateşkes döneminde akaryakıtın ucuzlaması, benzin istasyonu satışlarında Aralık 2022’den bu yana görülen en sert düşüşü getirdi. Bu hareket, sürüş ya da tüketim davranışında ani bir değişimden çok fiyat etkisini yansıttı.

Mayısta ise tablo ters yöndeydi. Perakende satışları 763,7 milyar dolara ulaşarak nisana göre %0,9 yükseldi. Fiyat artışları ayıklandığında gerçek artış yaklaşık %0,4’te kaldı. Benzin istasyonlarındaki satışlar, savaş döneminde yakıt fiyatlarının yükselmesiyle %3,4 arttı; bu yükseliş daha sık yakıt alımından değil, daha pahalı yakıttan kaynaklandı.

Haziran verisinde otomobil ve benzin hariç tutulduğunda satışlar %0,4 arttı. Hükümetin GSYH hesaplamalarında doğrudan kullanılan ve dalgalanması yüksek kalemleri dışarıda bırakan kontrol grubu ise %0,5 yükseldi. Artışta çevrim içi alışveriş ile otomobil bayileri başı çekti. Enflasyona göre kabaca düzeltildiğinde reel harcamalar, 2022’nin başından beri en yüksek düzeye çıktı.

Bununla birlikte tüketim harcamalarının gelirlerden daha hızlı büyümesi dikkat çekti. New York Fed’in her ay yaptığı beklenti anketinde katılımcılar, haziranda gelecek 12 ayda harcamalarının %5, gelirlerinin ise %3 artmasını beklediklerini bildirdi.

İthalat fiyatlarında enerji etkisi ve temmuz riski

Bureau of Labor Statistics’in cuma günü yayımladığı verilere göre ithalat fiyatları haziranda %0,3 arttı. Bu oran, mayıstaki %1,9 ve nisandaki %2,0 artışa kıyasla belirgin bir yavaşlamaya işaret etti. İhracat fiyatları ise altı aylık aralıksız yükselişin ardından %0,6 düştü.

İthalat fiyatlarındaki yavaşlamada petrol ve doğal gaz maliyetlerindeki düşüş etkili oldu. Buna karşılık yakıt dışı ithalat fiyatları %0,1 yükseldi; sermaye malları, sanayi girdileri ve tüketim mallarında sınırlı artışlar görüldü. Son 12 aylık dönemde ithalat fiyatları %6,7, ihracat fiyatları da %11,2 arttı.

Ateşkesin 7 ve 8 Temmuz’da sona ermesinden sonra petrol fiyatları %15’in üzerinde yükseldi. Bu nedenle haziranın enerji kaynaklı rahatlamasının temmuz verilerine aynı şekilde yansıması beklenmiyor. Ayrıca ithalat fiyatı ölçümünün tarifeleri dışarıda bırakması, ithal makine, elektronik ürün ve otomobil parçalarındaki maliyet baskısının bu göstergede tam olarak izlenmesini zorlaştırıyor.

Fabrika üretimi durağan kaldı

Federal Reserve’in yine cuma günü açıkladığı haziran sanayi üretimi verileri, imalat üretiminin değişmediğini gösterdi. Dayanıklı mal üretimi; özellikle makine ve elektrikli ekipman üretimindeki düşüşler nedeniyle geriledi. Dayanıksız mallarda ise sınırlı bir artış kaydedildi.

Toplam sanayi üretimindeki küçük yükseliş, fabrikalardaki canlılıktan ziyade yaz talebiyle artan kamu hizmetleri üretiminden kaynaklandı. İmalatta kapasite kullanım oranı %75,7’ye gerileyerek uzun dönem ortalamasının altında kaldı. Perakende harcama dolarları ile yurt içindeki mal üretimi arasındaki ayrışma, ABD tüketicisinin harcama gücü ve fiyat baskısına ilişkin belirsizliği canlı tutarken Bitcoin açısından da enflasyon görünümünü önemli kılıyor.